20 Mart 2014 Perşembe

“Dünya Dâhilersiz Yaşayamaz”





Prof. Dr. Lütfü Aleskerzâde (L. Zâde)
Azerbeycan 1921-
 
            Azeri gazeteci ve yazar Möhbettin Semed’in yazdığı ve Azeri Türkçesinden Prof. Dr. Babek Kurbanov ve şevki Işıklı tarafından Türkçeye çevrilen “Dünya Dâhilersiz Yaşayamaz” adlı eser Emre yayınları tarafından yayınlanmıştır.
            Dünya Dâhilersiz Yaşayamaz” adlı eserde Azeri asıllı Prof. Dr.Lütfü Aleskerzâde   (L.Zâde) tanıtılmaktadır. Bu tanıtımın tam olabilmesi için Newton, Einstein, Weiner, August Comte, Niels Bohr, Ernest Rutherfult, Pisagpor, Otto Han …vd. bilim adamlarından söz edilmektedir. Ayrıca edebiyatçılardan, filozoflardan; hem sanatçı hem de bilim adamı olanlardan da söz edilmektedir.
Yukarıda sözü edilen kitapta L. Zâde’nin Fuzzy mantık ve sibernetiğe taze bir kan verdiği  ve yapay zekâ araştırmacıları için güçlü bir kaynak olabileceği üzerinde de durulmaktadır.
            Kitapta yazarın (Möhbettin Semed’in) L. Zâde ile yaptığı röportaj anılmaya değer. Bu röportajda L. Zâde’yi kendi ağzından tanıyoruz.
            Bazı kişilerin L.Zâde hakkındaki görüşleri de okunmaya değer.
            192 sayfalık orta boylu bu kitabın son birkaç sayfasında L.Zâde ve ailesinin fotoğrafları yer almaktadır.
 
            L. Zâde hakkında ne dediler:

            L. Zâde’nin milliyeti onun kuramı gibi fuzzydir. O Azerbeycanda doğdu ( 1921) Bu yüzden Azeridir. Ailesinin soy kütüğü İranda olduğu için on yaşında İrana göçtü. Bu yüzden İranlıdır denebilir. Annesi bir Rustur. Rus da denebilir. Tahranda elektrik mühendisliğini bitirdikten sonra ABD vatandaşı oldu. Şu anda Amerikalı denebilir. Ayrıca onun fuzzy kuramı Japonyada yaygınlaştı. Bu nedenle Japonlar onu kendilerinden biri gibi görürler.
            Muhammed Cemşidi
            *
            L. Zâde tüm zamanların dâhisidir.
            Möhbettin Semed
            *
            L. Zâde kadar yüksek referans gösterilen başka bir bilim adamı tanımıyorum.
            A. R. Aliyev
            *
            L. Zâde’nin karışık, belirsiz meseleler ve durumlara karşı hoşgörü gösterme kabiliyeti çok yüksektir.
            A. R. Aliyev
*
L. Zâde mevcud kurallar ve şablonlara göre çalışmaktan uzaktır. Öte yandan geçmişin tecrübelerini kabul ederek gerekli sonucu çıkarabiliyor.
A. R. Aliyev
*
L. Zâde’nin 1965 yılında ortaya koyduğu fuzzy mantık  ve fuzzy kümeler kuramı Aristoteles’in  mantığını sarsmış ve bilimsel bir devrim meydana getirmiştir.
Möhbettin Semed
*
L. Zâde romantik bir fikir üreticisi ve jeneratör bir bilim adamıdır.
            Möhbettin Semed
*
            L.Zâde’nin kuramı esasında çağdaş bir dindir. Çünkü o mutlak olarak ne varsa hepsini reddetmektedir.
            Prof. Dr. Burhan Türksen
            *
            L. Zâde oldukça sade, bir o kar da akıllı bir adamdır. Yardım etmeye, herkese el uzatmaya can atar.
            İsmail İbrahimow
            *
             L. Zâde insanlarda arzu uyandırmak ve onları yönlendirmek isterdi.
            Laslo T. Koşi
            *
            L. Zâde hem garip hem de espritüel biriydi.
            Sindy Meyson
            *
            L. Zâde’nin her sözünün arkasında bir mantık ve felsefe olrudu.
            Hamid Birimci
            *
            L. Zâde oldukça meraklı, hassas ve bir çocuk kadar saf ve şakacıdır. Her zaman nikbinliğini korur.
            Hamid Birimci
            *
            L. Zâde çok garip ve sırlarla dolu bir adamdır.
            Fania Hanım ( L. Zâde’nin eşi)
            *
            L. Zâde fenomenal zihne sahipti. İsim ve sayılar onun hafızasında uzun süre kalırdı.
            Fania Hanım ( L. Zâde’nin eşi)
            *
L. Zâde’nin en önemli özelliklerinden biri de zamanı verimli kullanma becerisiydi.
            Fania Hanım ( L. Zâde’nin eşi)
*
L. Zâde bütün güzel özellikleri kendinde toplamıştır. Yumuşak huyluluk, aydınlık, dakiklik, başkalarının işine karışmama ve kendini büyük görmeme onun üstün meziyetlerindendi.
Oktay Babazade
*
L. Zâde’nin fotoğraf hobisi de tutkuya dönüşmüştür.
Oktay Babazade
*
 
            Kendi ağzından L. Zâde ( Kitaptaki röportajdan)
           
-        Ben dünyadaki milyonlarca insanlardan birim. (L. Zâde)
-        Amerika’ya gelince anlam ki kendimi gerçekleştirmem ve yaşamam için gerçek bir mücadele vermeliyim. Bu gerekliliği fark ettiğim ilk günden beri işlerime rasyonek yaklaştım. (L. Zâde)
-        Geçmişin güzelliklerini zihnimde canlandırmak, onları hayal etmak çok hoşuma gider. (L. Zâde)
-        Din benim hayatımda çok derin bir yer tutmadı; ama değerlere büyük bir saygıyla yaklaşıyorum. (L. Zâde)
-        Benim hayatım güzel oldu. Çok dost edindim,. İnsanlar arasında saygınlığım yüksektir. Çok iyi çocuklarım ve itibarım var. Ama bütün bunlar bir kenara gelip geçen yıllara yine de üzülüyor insan. Birden elden ayaktan düşüyor, hiçbir şeye gücü yetmiyor insanın. (L. Zâde)
-        Hayat çok güzel olabileceği gibi bazen çirkinleşebiliyor da… Söylemek istediğim top yekün bir iyileşmenin göreceli olduğudur. (L. Zâde)
-        Fuzzy mantık bir değer kümesine değil değerlerin belirsizliğine daha çok vurgu yapmaktadır. (L. Zâde)
-        Erken yaşlarda etkisinde kaldığım bir başka faktör vardı: “yeganelik”faktörüydü bu. Masarım üzerinde Rusça “yedinstvenny” (biricik) yazılı olduğunu hatırlıyorum. Bu yazı , başkalarının baskılarına maruz kalmama ve başkalarının yaptığını yapmama gücü veriyordu. Kendi kişisel yoluma gitmek için kendimi oldukça özgür ve yeterli hissediyordum. (L. Zâde)
-        Edebiyata, sanata ve müziğe büyük bir sevgi ve ilgi duyuyorum (L. Zâde)
-        Realiz ve impresyonizm benim zevkime daha yakın.(L. Zâde)
-        Fuzzy mantık bir tür kontrocüdür. (L.Zâde)
-        Güzel şehirlerde iyi insanlarla tanışmak ayrı bir tatildir. (L. Zâde)
-        Kendimden hoşnut olduğumu söyleyebilirim. .. bende kendimi beğenmişlik yoktur. (L. Zâde)
-        Ben her yaptığı işin karşılığını almaya can atan insanlardan değilim. Ben ilgi alanı kitaplarla, makalelerle, dergilerle sınırlanmış biriyim. (L. Zâde)
-        İyilik yapmayı ve dürüstlüğü severim. Güvenilir ve iyiliksever dostlardan hoşlanırım. (L. Zâde)
-        19602da profesyonel bir fotoğraf makinesi aldıktan sonra fotoğrafçılık daimi bir hobim haline geldi. (L. Zâde)
-        İnsanın bu dünyada bütün işlerini bitirmesi gerekir. (L. Zâde)
 
Büyük bir bilim adamı, büyük insan L. Zâde’nin özelliklerinin anlatıldığı, diğer bilim adamlarından, filozoflardan, sanatçı ve edebiyatçılardan da söz edildiği bu kitap okunmaya değer.
 
Sabahattin Gencal, Başiskele- Kocaeli

2 yorum:

  1. Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Ziyaretiniz ve iltifatınız için teşekkür ederim.
      Hayırlı günler dileğiyle.

      Sil