1 Temmuz 2012 Pazar

Yunus Emrede Ahlâk Anlayışı

        Yunus Emre’nin Allah sevgisi, insan sevgisini de kapsar. Yunus Emre’nin insan sevgisi ahlâk görüşünü de kapsar. Bir benzetmeyle belirtirsek Allah sevgisi dairesi, çemberinin içinde insan sevgisi çemberi de var. Ahlak çemberi de insan sevgisi çemberi içinde. Dikkat çekici husus Yunus Emre görüş ve düşüncelerin sistemli olarak, çelişmelere düşmeden sergilemiştir. Çelişki gibi görülen şiirler ya kendinin değil ya da başka pencerelerden bakılması gereken görüşlerdir.
        Yunus Emre’nin ahlâk anlayışı Allah sevgisinin ve insan sevgisinin de kaynaklandığı İslâm düşüncesinden ve Türk geleneklerinden kaynaklanır.
        Yunus Emre ırk, renk, cinsiyet, dil ve din ayrımı yapmadan, makam, zenginlik fakirlik vb. ayrımlar yapmadan tüm insanlara nasıl davranılması gerektiğini şiirlerinde ortaya koyar.
İnsaniyet, hoşgörü, adalet, affedicilik, fedakârlık, sadakat, vefa, yardımseverlik, sabır…vb. güzel ahlâk özelliklerinin yaygınlaşması gerektiği üzerinde durur. Yine kibir, yalan, alaycılık, gıybet, fitne vb. kötü ahlak özelliklerinden de sakınılması gerektiğini belirtir:
Gönül Calabın tahtı, calap gönüle baktı
İki cihan bedbahtı, kim gönül yıkar ise
Sen sana ne sanırsan ayrugada onu san
Dört kitabın manası budur eğer var ise
Yunus Emre
        Semavi dinlerde de görülen bu kural kant felsefesinde de görülmektedir. Sen kendin için istemediğini başkası için de isteme ilkesi yaygındır.
        Bu arada gönülden söz edilmekle peygamberimiz Hz. Muhammed’in (sav) “Yapılan işler niyetlere göre değerlenir. Herkes yaptığı işin karşılığını niyetine göre alır. “ hadisi doğrultusunda bir çok şiirinde vicdan temizliği ve iyi niyet vurgulanmıştır.

Bir kez gönül yıktın ise
Bu kıldığın namaz değil
Yetmişiki millet dahi
Elin yüzün yumaz değil
Yunus Emre
Giderdim gönülden kini
Kin tutanın yoktur dini
Yunus Emre
        Yunus Emre hastalara, yoksullara, çaresiz ve kimsesiz kişilere yardım elinin uzatılması gerektiğini vurgulamıştır.

Bir hastaya vardın ise
Bir içim su verdin ise
Yarın anda karşı gele
Hak şarabın içmiş gibi
Yunus Emre

       Yunus Emre şiirlerinde bir çok fazilet sayılan hususları, çalışkanlığı, üretkenliği, yaratıcılığı…vb. konu edinir.

       Yunus Emre görüşlerini öğreticiliğin kuruluğuna, sıkıcılığına düşmeden büyük bir coşku ile sanatkârane olarak sunar.

 Sabahattin Gencal, Başiskele-Kocaeli

4 yorum:

  1. güzel yayınlar ve içeriği geniş bir blog başarılar dilerim iyi yayınlar

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Ziyaretiniz ve iltifatınız için teşekkür ederim.
      Hayırlı günler dileğiyle.

      Sil
  2. Allah sevgisini, din ve güzel ahlakla ilgili düşüncelerini yaymaya çalışarak Türk – İslam birliğinin kurulmasında büyük bir rol üstlenmiş.Yunus Emre insanları asil, garip, zengin, fakir, Hristiyan, Müslüman ayrımı yapmaksızın, derin bir sevgiyle severmiş.

    Rahmetli kız kardeşim ondan feyz alıp defterlerce şiir yazmıştı. Oğlu muhafaza ediyor.
    Yazınızı dikkatle ve anlamlarını hissederek okudum. Elinize sağlık. Selam ve saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Ece Hanım,
      Tamamlayıcı yorumunuz için teşekkür ederim.
      Kız kardeşinize ve tüm ölülerimize Allah'tan rahmet diliyorum.
      Yunus'u hissederek okumak çok güzel...
      Hayırlı günler dileğiyle saygılar selâmlar...

      Sil