30 Haziran 2012 Cumartesi

Yunus Emre’nin Şiirleri



        Yunus’un şiiri bir vasıta olarak kullandığını;  O’nun şiirlerinde özün biçimden önce geldiğini vurguladık. Şiiri bir çokları da vasıta olarak kullanmışlardır. Ama Yunus didaktik (öğretici) şiirler yerine insanlara coşku ve canlılık veren şiirler yazmıştır. Lirizm ustası Yunus Emre’nin şiirleri öyle bir vasıtadır ki asırlardır yoldadır, nice engeller aşarak gönlümüze girmiştir. Tüm insan severlerin, barış severlerin gönlüne girmiştir, daha doğrusu akmıştır.
        Gönülden gönüllere akan Yunus Emre’nin şiirlerini herkes yorumlamış. Psikologlar da cevherler bulmuşlar, sosyologlar da. Düşünürler de yararlanmışlar, edebiyatçılar da.
Yunus Emre, şiirleriyle Alevi Tekke edebiyatı şairlerine de örnek olmuş, halk ozanlarına da; divan şairlerine de örnek olmuştur.

        Yunus Emre günümüzde de şairlerimize, romancılarımıza, tiyatro ve senaryo yazarlarımıza, bestecilerimize ilham vermiş, örnek olmuş bir bir şair, bir velidir.
Yunus’un şiirlerini dünden bugüne getiren, bu şiirleri Anadolu’dan dünyaya götüren özellikler incelenirse Yunus’un hem sanatçı, hem de büyük bir düşünür olduğu da görülür.
Evrensel sanatçı düşünürümüzün şiirlerini öz ve biçim bakımından incelemek ayrı bir çalışma konusu olmakla beraber burada da özetle bu konulara değinmekte yarar görülmektedir:

        Yunus Emre’nin şiirleri bir gül goncasına benzetilmektedir. Her şiirinde bir bilinen ; bir  de gül goncası gibi açılan; öğrendikçe daha derin anlamlar gizlidir.  Bu anlamları öğrenmek için şeriat, tarikat, hakikat, marifet pencerelerinden bakanlar var. Tabii, her bakan da göremez bu anlamları. Herkes kendi kapasitesi kadar yararlanır Yunus Emre şiirlerinden.
        Derine inmeden, daha doğrusu inemeden şiirlerin ilk anlamlarından, görüldüğü biçimlerden yararlanmaya çalışacağız.
        Bu gonca benzetmesini kim yaptı bilmiyorum. Şiirleri çeşitli açılardan değerlendirmek gerektiğini belirtmek bakımından güzel bir benzetme. Ancak goncanın doğal olarak açılması da daha güzel.
Gonca ilk bakışta çok basit, çok kolay gibi geliyor insana. Sehl-i mümteni'yi, yani 'bunu ben de yazarım' hissini en çok duyuran Yunus Emre’nin şiirlerindeki özellikleri ayrıntıya girmeden yazmakta yarar var:

        Sabahattin Gencal, Başiskele-Kocaeli

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder