29 Haziran 2012 Cuma

Sözün Önemi

Sözün Önemi ve Sözün 
Kime, Ne Zaman, Nasıl Söyleneceği

        Söz Allah’ın Kelâm sıfatının insanda bir tecellisidir. Söz insanı insan eden bir kavramdır. Kutsal Kitap Tevrat “Önce söz vardı.” İfadesi ile sözün önemini vurgular. Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav) “Dinleyenlerin anlayacağı biçimde konuşmakla emrolunduk.” buyurmaktadır. Yunus Emre de sözün önemine vurgu yapmaktadır:

Söz ola kese savaşı
Söz ola kestire başı
Söz ola ağulu aşı
Bal ile yağ ede bir söz

Kişi bile söz demini
Demeye sözün kemini
Bu cihan cehennemini
Sekiz uçmak ede bir söz

Yürü yürü yolun ile
Gafil olma bilin ile
Key sakın ki dilin ile
Canına dağ ede bir söz

Yunus imdi söz yatından
Söyle gözü gayetinden
Key sakın o şeh katından
Seni ırak ede bir söz,
Yunus Emre
       Yunus Emre sözün ne denli önemli olduğunu belirtme kalmıyor sözün kısa ve öz olmasında da yarar görüyor.

Az söz erin yüküdür
Çok söz hayvan yüküdür
Biline bu söz yeter
Sende gevher var ise
Yunus Emre

        Yunus Emre Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (sav) buyurdukları gibi halkın anlayabileceği biçimde şiirler yazmıştır.

Kara taşa su koyarsan, elli sene ıslatır isen
Hemen taş yine bayağı, hünerli taş olur değil

Yunus olma cahillerden, ırak kalma ehillerden
Cahil ne var mümin ise, cahillikte kalır değil
Yunus Emre

        Cahillikten kurtulmak için, insanları da cahilliklerinden kurtarmak için muhatapların psikolojik durumları, kapasiteleri, içinde bulundukları durumlar dikkate alınarak söz söylemeli. Yarar sağlamayacak sözlerden sakınmalı.

         “Yunus Emre, kelimelerden bir Süleymaniye kurmuş büyük bir dil mimarıdır." diyen Samiha Ayverdi Yunus’un şiirlerinde özün biçimden önce geldiğini belirtmektedir.


Keleci bilen kişinün yüzünü ağ ide bir söz
Sözü pişürüp diyenün işüni sağ ide bir söz
Yunus Emre

        “Demesi bundandır. Çünkü şiir, bir söz sanatıdır. Yunus, bu yüzden şiire öncelikli olarak bu dikkatle bakar ve sözün şiir olabilmesinin şartını "sözü pişirmek" şeklinde ifadelendirir. Son derece ilginç sayılması gereken bu ifade tarzı sözün şairin zihin ve gönül dünyasında bir işlemden geçmesi, çiğ yiyeceklerin pişirme işlemiyle nasıl lezzetli ve faydalı hâle geliyorlarsa sözün de benzer bir işleme tabi tutulmasını belirtmektedir.” (http://www.yunusemre.gov.tr/ )

         Sabahattin Gencal, Başiskele-Kocaeli

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder