5 Haziran 2012 Salı

Okumayı öğrenme


        Okumak harflerin, rakamların, işaretlerin ve her türlü şeklin değerlendirilmesidir. Değerlendirme mekanik algı, algı, ezberleme, anlama, öğrenme, fikir üretme… vd. aşamalarda olabilir.
        Örneğin O K U L harfleri (kelimesi) yalnız şekil olarak ya da ses olarak canlandırılırsa mekanik algılama vardır. O K U L harfleri bir bina olarak canlandırılırsa algılama vardır. Bu algı hafızaya kazınırsa ezber olur. Eğitim-öğretim yapılan yer olarak canlandırılırsa anlama gerçekleşir. Eğitim-öğretimin niteliği, önemi… vb. hususlar düşünülürse öğrenme mevzubahistir. Yeni fikirler düşünülmesi fikir üretmedir.

        Anaokuluna giden bir çocuk belirli bir süre sonra cümle-kelime-hece-harfleri seslendirirse okumayı öğrenmiş kabul edilebilir. Aynı çocuk ilkokulda ezberleme gücü ile takdir alabilir. Ama orta öğretimde ve yüksek öğretimde sözü edilen çocuğun okumasını bilmediğinden yakınılır. Ezberleme gücü ile üniversiteden diploma alanlara gerçek anlamda üniversite bitirmiş nazarıyla bakılabilir mi?
        Bazı ünlü düşünür ve yazarlar, en olgun zamanlarında “okumayı öğrenemedim.” demişlerdir. Bu düşünürlerin kastettikleri fikir üretme düzeyinden daha ileri bir düzeyde okumayı öğrenemedikleridir.

        Yüce Allah (cc) Peygamberimiz Hz. Muhammed’e (sav) ilk vahyettiği ayette "Yaratan Rabbin adıyla oku." (Alak Suresi, 1) buyurmuştur. Buradaki okuma düzeyi kuşkusuz ileri bir düzeydir. Bitkileri, hayvanları, uzayı, tüm evreni ve evrenin fihristi insanı okuma düzeyidir. Okuma böylesine ileri bir düzeyde geliştirilemez belki; ama bu gayret içinde olunmalıdır. En azından orta düzeyde okumayı öğrenmelidir.

        Okumayı öğrenmek için en azından kelimelerin anlam özelliklerini bilmelidir. Yazıyı kimin kimler için yazdığı, niçin ve nasıl yazdığı hakkında da az çok fikir sahibi olmak gerekir. Yardımcı düşünceleri ve ana düşünceyi bulmaya çalışmalıdır. Kısaca okumayı öğrenmek için çabalamalıdır.

        Bir bilgisayarın metinleri seslendirdiği düşünülürse yukarıda yazılanlar daha iyi değerlendirilir. İstenildiği ölçüde değerlendirme yapılırsa okumanın yararı görülür. İnsanı olgunlaştıracak okumanın elbette göz jimnastiği olmadığı da anlaşılmış olur.

        Yüce Allahın halifesi insanın kendine, çevresine, ulusuna, insanlığa ve tüm yaratıklara yararlı olabilmesi için her şeyden önce okumayı öğrenmelidir.

        Sabahattin Gencal,  06. 04. 2012, Başiskele-Kocaeli

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder